Consolidatie 2025: 73% van de Slowaken vindt inkomensverlaging oneerlijk. Enquête onthult de harde realiteit van de Slowaakse arbeidsmarkt

Consolidatiemaatregelen verscheuren de samenleving: enquête onthult massale ontevredenheid

De resultaten zijn duidelijk: 73 procent van de respondenten vindt de verlaging van het netto-inkomen als gevolg van hogere belastingen en heffingen onrechtvaardig voor werknemers. Slechts 11 procent van de respondenten accepteert deze maatregelen als noodzakelijk om de overheidsfinanciën te stabiliseren.

Wat is er precies veranderd sinds januari 2025?

Het consolidatiepakket van de regering heeft veranderingen met zich meegebracht die bijna elke burger hebben getroffen. Het basis btw-tarief steeg van 20 naar 23 procent, wat onmiddellijk werd weerspiegeld in de prijzen van goederen en diensten. Voor veel mensen betekent dit honderden euro’s extra uitgaven per jaar.

De meeste Slowaken maken zich echter zorgen over de stijging van heffingen en belastingen die gepaard gaat met een daling van het netto-inkomen, wat door maar liefst 46 procent van de respondenten werd genoemd. Prijsstijgingen en inflatie kwamen op de tweede plaats met 39 procent. Deze twee onderwerpen domineren de dagelijkse gesprekken van Slowaakse huishoudens.

Ontslagen versus emigratie

De bezorgdheid over de consolidatiemaatregelen gaat verder dan de binnenlandse financiën en heeft rechtstreeks gevolgen voor de stabiliteit op de arbeidsmarkt. Uit de enquête blijkt dat de verwachtingen van Slowaakse werknemers en ondernemers zorgwekkend zijn.

Tot 55 procent van de respondenten verwacht ontslagen of loonsverlagingen op de arbeidsmarkt. Deze pessimistische vooruitzichten zijn niet zonder reden. Als bedrijven te maken krijgen met hogere belastingen en heffingen, reageren ze vaak door te snijden in hun arbeidskosten.

Nog zorgwekkender is dat 31 procent van de respondenten verwacht dat de maatregelen Slowaken zullen aanmoedigen om in het buitenland te gaan werken. Slowakije kan dus opnieuw te maken krijgen met een uitstroom van geschoolde arbeidskrachten.

Realiteit door de ogen van de CEO van MAXIN’S Group

Statistische gegevens uit het onderzoek bevestigen ook de praktijkervaringen. We spraken met Katarína Garajová, CEO van het wervingsbureau MAXIN’S Group, over hoe consolidatie de relaties tussen bedrijven en werknemers echt verandert.

1. Wordt uit de enquêteresultaten duidelijk welke veranderingen de grootste invloed zullen hebben op het functioneren van de arbeidsmarkt?

Volgens Katarína Garajová is de situatie aan beide kanten van de barricade kritiek:

“De stijging van de heffingen en belastingen is cruciaal omdat hierdoor het netto-inkomen van werknemers daalt en de vaste kosten van bedrijven stijgen. In combinatie met stijgende prijzen zet dit het budget van huishoudens en bedrijven onder druk. Voor bedrijven betekent dit minder ruimte om te investeren in mensen, vooral in opleidingen, en voor werknemers een grotere gevoeligheid voor elke euro.”

2. Hoe zal het loonbeleid zich ontwikkelen – groei of stagnatie?

Hoewel bedrijven met hogere kosten worden geconfronteerd, zullen werknemers volgens de expert meer eisen.

“We verwachten een opwaartse druk op de lonen. Mensen zullen proberen het verlies te compenseren,” aldus de directeur. legt Garajová uit en voegt gegevens uit de praktijk toe: “We weten nu uit de resultaten van de enquête dat 11% van plan is om te onderhandelen over een hoger loon en dat 28% van de respondenten op zoek zal gaan naar een beter betaalde baan. Bedrijven zullen echter voorzichtig zijn, wat kan leiden tot spanningen en een hoger verloop.”

3. Bereiden bedrijven zich voor op crisisscenario’s en ontslagen?

De zorgen van 55% van de mensen in de Ipsos-enquête over ontslagen zijn niet ongegrond.

“Ja, vooral in sectoren met lage marges (voeding, foodservice, detailhandel, diensten). 55% maakt zich zorgen over ontslagen of loonsverlagingen, wat suggereert dat bedrijven al communiceren over kostenoptimalisatie, het beperken of opschorten van aanwervingen, secundaire arbeidsvoorwaarden of het overstappen op flexibele werkvormen.” bevestigt Garajová.

4. Tot 55% van de respondenten maakt zich zorgen over ontslagen of loonsverlagingen.

Ziet u in uw ervaring dat bedrijven zich voorbereiden op een dergelijk scenario, of is de markt tot nu toe stabiel?

“De markt is tot nu toe relatief stabiel, maar bedrijven overwegen al meer dan 1,5 jaar bezuinigingsmaatregelen, vooral in de administratie en de dienstensector. De sleutel zal zijn om het eerste kwartaal in de gaten te houden.”

5. Uit het onderzoek blijkt dat een derde van de mensen overweegt om in het buitenland te gaan werken.

Is dit een reëel risico op uitstroom van arbeidskrachten, of eerder een onmiddellijke reactie op onzekerheid?

“31% van de mensen overweegt om in het buitenland te gaan werken. Dit is eerder een reactie op onzekerheid dan een massale trend, maar bedrijven moeten voorbereid zijn op een hogere omzet en meer concurrentie.”

6. Respondenten verklaren dat ze van plan zijn om geld te besparen, minder te reizen en op diensten te bezuinigen.

Zou dit gedrag van de bewoners een domino-effect kunnen hebben op de werkgelegenheid in de horeca, de detailhandel of het toerisme?

“Ja, de daling in reizen, entertainment en restaurants (opgegeven met 33%) kan leiden tot een daling van de vraag in de horeca, detailhandel en toerisme, wat ook gevolgen zal hebben voor de werkgelegenheid.”

7. Sommige mensen zijn van plan om beter betaald werk of een tweede inkomen te zoeken.

Verwacht u meer beweging op de arbeidsmarkt en een hogere omzet aan het begin van het jaar?

“We verwachten een hoger personeelsverloop omdat een derde van de mensen van plan is op zoek te gaan naar een beter betaalde baan of een tweede inkomen. Dit betekent meer druk op HR-afdelingen eerder in het jaar.”

8. Welke aanbevelingen zou u doen aan bedrijven in deze situatie – om mensen te behouden maar tegelijkertijd om te gaan met de stijgende kosten en economische beperkingen van consolidatie?

Katarína Garajová beveelt vijf hoofdpijlers aan voor bedrijven:

Transparante communicatie: Leg de redenen en plannen uit.

Flexibiliteit: Bied kantoor aan huis en parttime uren.

Niet-geldelijke voordelen: Maak gebruik van overheidssteun voor opleidingen en projecten om werknemers de kans te geven zich persoonlijk te ontwikkelen.

Gerichte beloning: Belangrijke mensen behouden, zelfs tegen hogere kosten.

Vooruitzien: Houd stemmingen van werknemers in de gaten en reageer voordat ze vertrekken.

Hoe Slowaken reageren op consolidatie

Het Ipsos-onderzoek keek niet alleen naar meningen, maar ook naar de concrete reacties van burgers op de verslechterende economische situatie. Slowaken wachten niet met gevouwen handen en nemen actieve maatregelen, wat werd bevestigd door de woorden van Katarina Garajová over de druk op lonen en het zoeken naar een nieuwe baan.

Eerste reflex: snijden in gezinsbudgetten De grootste groep respondenten is van plan om te bezuinigen en promoties en kortingen beter in de gaten te houden. Supermarkten zien een verandering in het winkelgedrag: het winkelend publiek grijpt steeds vaker naar huismerken.

Actieve oplossingen: inkomen en spaargeld vinden Sommige burgers reageren niet passief. Velen maken plannen:

Ga op zoek naar beter betaald werk of een bijverdienste – zoals K. Garajová, overweegt tot 28% van de mensen om van baan te veranderen vanwege het salaris.

Leg meer reserves aan – ondanks de lagere inkomens is er een groeiende behoefte om een financieel buffer op te bouwen.

Overweeg om in het buitenland te gaan werken – buitenlandse arbeidsmarkten trekken hogere lonen aan.

Probeer te onderhandelen over een loonsverhoging – werknemers gaan onderhandelen met werkgevers om verliezen te compenseren.

Waarom de overheid overging tot consolidatie

Achter deze cijfers gaan ernstige economische realiteiten schuil. Slowakije wordt geconfronteerd met een tekort op de overheidsfinanciën dat in 2024 meer dan zes miljard euro zal bedragen. Zoals minister van Financiën Ladislav Kamenický zei bij de presentatie van het consolidatiepakket: “Iedereen in dit land moest de koppen bij elkaar steken om door te gaan met deze consolidatie.”

Kritische stemmen: consolidatie belast burgers, niet de staat Tegenstanders van het consolidatiepakket beweren dat de overheid de grootste last van de besparingen op de schouders van burgers en bedrijven heeft gelegd. Schattingen van experts suggereren dat ongeveer 80 procent van de extra kosten die de overheid aan bedrijven zal opleggen, uiteindelijk in de prijzen voor consumenten zal worden doorberekend.

Verdere consolidatiegolven en toekomstperspectieven

De consolidatie van 2025 was niet het eindpunt. Voor 2026 heeft de regering nog een pakket maatregelen voorbereid. Tot de geplande stappen behoren een verhoging van het minimum belastbaar bedrag voor zelfstandigen en de afschaffing van bepaalde feestdagen.

Beoordeling door deskundigen: de toekomst van de Slowaakse arbeidsmarkt Economen waarschuwen dat de combinatie van hogere belastingen, stijgende prijzen en onzekerheid op de arbeidsmarkt kan leiden tot economische stagnatie. De verminderde koopkracht van de bevolking zal zich vertalen in een lagere vraag, waardoor bedrijven in sectoren met lage marges (zoals genoemd door K. Garajová – gastro, detailhandel) gedwongen kunnen worden tot verdere ontslagen.

Signalen om de komende maanden in de gaten te houden:

Werkloosheidscijfer – elke stijging zou de angst voor ontslagen bevestigen.

Gemiddelde lonen – reële loonstijgingen kunnen de impact van consolidatie verzachten.

Migratiestatistieken – aantal Slowaken dat naar het buitenland vertrekt voor werk.

Een verdeelde samenleving op zoek naar een weg vooruit

De Ipsos-enquête, gecombineerd met het deskundige inzicht van MAXIN’S Group, heeft een pijnlijke waarheid over de toestand van de Slowaakse samenleving aan het licht gebracht. Zeventig procent van de respondenten vindt de daling van het netto-inkomen oneerlijk. Bedrijven staan onder druk door vaste kosten en werknemers door de kosten van levensonderhoud.

Zoals Katarína Garajová al aangaf, is transparante communicatie tussen werkgevers en werknemers de sleutel tot deze periode. De komende maanden zal blijken of consolidatie inderdaad een noodzakelijke weg naar stabiliteit was, of dat de sociale kosten ervan – in de vorm van verloop en verlies van vertrouwen – zwaarder wegen dan de economische voordelen.

Bron: Ipsos, representatieve enquête – 03. 11. 2025.